Refluks

Refluks kwasowy to stan, w którym kwas żołądkowy cofa się z żołądka do przełyku, co może powodować zgagę, pieczenie w klatce piersiowej oraz problemy z połykaniem.

Umów wizytę

Wszystkie schorzenia

Refluks

Refluks kwasowy to stan, w którym kwas żołądkowy cofa się z żołądka do przełyku, co może powodować zgagę, pieczenie w klatce piersiowej oraz problemy z połykaniem.

Umów wizytę

Wszystkie schorzenia

Objawy

Refluks żołądkowo-przełykowy, znany również jako GERD (Gastroesophageal Reflux Disease), jest stanem, w którym treść żołądka, w tym kwas żołądkowy, cofa się do przełyku, powodując szereg charakterystycznych objawów i potencjalnych uszkodzeń błony śluzowej przełyku. Najbardziej powszechnym i charakterystycznym objawem refluksu jest zgaga, czyli uczucie pieczenia za mostkiem, które często nasila się po jedzeniu, przy pochylaniu się lub w pozycji leżącej. Zgaga jest wynikiem podrażnienia kwasem śluzówki przełyku.

Inne objawy refluksu mogą obejmować kwaśny lub gorzki smak w ustach, zwłaszcza po przebudzeniu lub w nocy. Często występuje również uczucie pełności, ciężkości lub bólu w górnej części brzucha. Refluks może prowadzić do regurgitacji, czyli niekontrolowanego cofania się treści pokarmowej do gardła lub ust. Dysfagia, czyli trudności w przełykaniu, może wynikać z uszkodzenia przełyku spowodowanego długotrwałym narażeniem na kwas żołądkowy.

Objawy poza-przełykowe refluksu obejmują chroniczny kaszel, chrypkę lub uczucie guzka w gardle, które są spowodowane podrażnieniem górnych dróg oddechowych przez kwas. Astma lub nawracające zapalenia zatok mogą być również powiązane z GERD, szczególnie gdy objawy oddechowe nasilają się w nocy.

Diagnostyka

Diagnozowanie GERD rozpoczyna się od dokładnego wywiadu medycznego i badania fizykalnego. Lekarz zwykle pyta o charakter, częstotliwość oraz okoliczności występowania objawów, takich jak zgaga czy regurgitacja. Bardzo pomocne w diagnozie mogą być także pytania dotyczące stylu życia, diety oraz innych czynników, takich jak palenie tytoniu czy nadużywanie alkoholu, które mogą przyczyniać się do nasilenia objawów.

Gdy objawy są typowe i reagują na początkowe leczenie farmakologiczne, dalsze badania diagnostyczne nie zawsze są konieczne. Jednakże, w przypadkach, gdy objawy są atypowe, ciężkie, oporne na leczenie lub gdy istnieje podejrzenie powikłań, konieczne może być przeprowadzenie dodatkowych badań.

Endoskopia górnych odcinków przewodu pokarmowego (gastroskopia) jest często stosowana do oceny stanu przełyku, żołądka i dwunastnicy. Pozwala ona na wykrycie ewentualnych uszkodzeń śluzówki, takich jak zapalenie przełyku, owrzodzenia, czy w zaawansowanych przypadkach, zwężenia przełyku.

Inne badania, które mogą być zalecane, to pH-metria przełykowa, która mierzy poziom kwasowości w przełyku i pomaga określić, jak często i jak długo występuje refluks kwasowy. Manometria przełykowa może być wykorzystana do oceny motoryki przełyku i prawidłowości funkcjonowania dolnego zwieracza przełyku.

Leczenie

Leczenie GERD może obejmować zarówno zmiany stylu życia, jak i interwencje farmakologiczne, a w bardziej zaawansowanych lub opornych przypadkach – interwencje chirurgiczne. Zmiany w stylu życia, które często są zalecane, to unikanie pokarmów i napojów, które mogą nasilać objawy refluksu (takich jak tłuste potrawy, czekolada, kawa, alkohol, i pikantne potrawy), utrzymywanie odpowiedniej wagi ciała, unikanie posiłków na 2-3 godziny przed snem oraz podnoszenie głowy łóżka.

Farmakologiczne opcje leczenia GERD obejmują inhibitory pompy protonowej (IPP), takie jak omeprazol czy pantoprazol, które są najbardziej efektywnymi lekami zmniejszającymi produkcję kwasu żołądkowego. Inne leki, takie jak antagoniści receptora H2 czy leki zobojętniające kwas, również mogą być używane w zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta.

W przypadkach, gdy konserwatywne leczenie nie przynosi oczekiwanych efektów lub gdy występują poważne powikłania, takie jak zwężenie przełyku, może być zalecana operacja. Najczęściej stosowanym zabiegiem chirurgicznym w leczeniu GERD jest fundoplikacja metodą Nissena, polegająca na owinięciu górnej części żołądka wokół dolnego odcinka przełyku, co wzmacnia funkcję dolnego zwieracza przełyku i zapobiega refluksowi.